HÂKE DÜŞMÜŞ KATREYİZ…

Hak Dini Kur’ân Dili adlı tefsirinden ziyadesiyle istifade ettiğim, son devrin önemli ulemasından Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878-1942)’ın bir şiirini sizlerle paylaşmak istedim.  Bu şiir onun düşünce dünyasını ve derinliğini yansıtan mühim bir numûnedir.

Hâke düşmüş katreyiz deryâya girmiş çıkmışız
Gâh serrâya gehi darrâya girmiş çıkmışız.

Pürgubâr olsak da pâkiz bir hanefî meşrebiz
Dâmeni kirletmeden dünyaya girmiş çıkmışız.

İmtihan olmuş meleklerle dem-i tahmîrde
Hüccet almış menzil-i esmaya girmiş çıkmışız.

Geh sehab olmuş ser-i gülşende seyran etmişiz
Geh şehab olmuş akıp feyfaya girmiş çıkmışız.

Geh çemenden neş’e gülden buy-ı sümbülden eda
Gâh berkten nur alıp Mina’ya girmiş çıkmışız.

Gâh coşmuş dide-i şeydâda seylâb olmuşuz
Geh tutuşmuş sîne-i Sinâya girmiş çıkmışız.

Silmişiz âyine-i idraki jeng-i yeisten
Her seherde başka bir meclâya girmiş çıkmışız.

Çeşmesâr-ı marifetten akmışız vâdilere
Gâh bir suğrâya gah kübrâya girmiş çıkmışız.

Yerden uçsak da sezâdır kimseye bâr olmadan
Evliya bezminde hâk-i pâya girmiş çıkmışız.

Biz ki gencin reng-i hûnininde revnâk bulmadık
Şöyle yânından geçip hücrâya girmiş çıkmışız.

Fakrı fahretsek ne var zakkûma rağbet etmeyip
Biz gına-yı kalb ile kimyaya girmiş çıkmışız.

Âsıman görmüş süzülmüş kürsiden inmiş yere
Bu riyasız kubbe-i hadrâya girmiş çıkmışız.

Nefsi tenzih etmeyip tahdîsden de geçmeyiz
Ke’s-i nâpak içmeyiz takvâya girmiş çıkmışız.

Zülfe el sundurmadık ruhsâra toz kondurmadık
Zulme dîvan durmadık belvâya girmiş çıkmışız.

Çok görülmez mescid ü meyhaneden dûr olmamız
Biz kıyam u ka’deden îmâya girmiş çıkmışız.

Ölmeden öldük cevabın önce verdik Münkirin
Ruh olmuş Ma’şer-i Ahyâya girmiş çıkmışız.

Meh girer âhır mehaka nevhilâl olmak için
Biz de bir ferda için sevdaya girmiş çıkmışız.

Ahmed-i Muhtar elinden içmek üzre kevseri
Bezm-i Musa’dan dem-i îsa’ya girmiş çıkmışız.

Neş’emizden feyz alır toprak da bir gün şüphesiz
Bir ledünnî nağmeyiz kim nâya girmiş çıkmışız.

Vech-i Hak’dan başka her şeyde helâki görmüşüz
Biz o istisna için eşyâya girmiş çıkmışız.

Hamdi nisyan etme yavrum âhir-i dâva odur
Bil livâü’l-Hamdiyiz imzaya girmiş çıkmışız.

Hâk: Toprak; Katre: Damla; Gâh ve gehl: Bazan; Serrâ: Geniş-kil, bolluk, kolaylık; Darrâ: Darlık, sıkıntı; Pürgubar: Tozlu; Dâmen: Etek; Dem-i tahmir: Hamur yuğrulma, mayalanma zamanı; Menzil-i esmâ: isimler durağı, isimler konağı; Sehab: Bulut; Ser-i gülşende: Gül bahcesi üstünde; Şehab: Gökte görülen ateş; Feyfâ: Sahra, çöl; Berk: Şimşek; Dide-i şeydâ: Deli, aşık gözü; Sine-i Sinâ: Tur-u Sina denilen dağın içi; Âyine-i idrak: Anlama, anlayış aynası; Jenk-i yeis: Ümitsizlik pası; Meclâ: Cila verilen yer, ayna; Çeşmesâr: Çeşmesi çokolan yer, çeşme başı; Suğrâ ve kübrâ: Mantık terimleri, küçük önerme, böyük önerme; Hâk-ı pâye: Ayak toprağına, ayağın bastığı yere; Reng-i hûnin: Kırmızı renk; Revnak: Parlaklık; Hücra: Uzak olan yer, insan olmayan yer; Fakrı fahr etmek: Yoksulluğu övmek, onunla övünmek; Zakkum: Bilinen ağaç, cehennemde yiyicek; Gına-yı kalb: Gönül zenginliği; Kubbe-i hadrâ: Yeşil Kubbe; Tahdis: Şükür dili ile bildirmek; Keis: Tas; Napak: Temiz olmayan; Sundurmak: Uzatmak; Ruhsâr: Yanak; Belva; Bela, beliyye; Ma’şer-i ariyâ: Dirilerin topluluğu; Meh: Ay; Mehak: Ayın eksilmesi, ay sonundaki üç gün ki orada ay görünmez olur; Nevhilâl: Yeni hilal; Ferda: Gelecek; Dem-i İsa: İsa zamanı; Feyz: Bolluk, bereket; Ledünnî nağme: Bilinmez, görülmez, alemlerden bir güzel ses; Vech-i Hak’tan başka: Hak yönünden, Tanrı Varlığından başka, Âhir-i dâva: Davanın sonu; Livaü’l-hamd: Şükür, hamd bayrağı.

Alıntıdır: Altınoluk Dergisi, 1992 – Mayis, Sayı: 75, Sayfa: 23.

One comment

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s